SORVBHONVTIM
NOV-DEZ 2005
VORS 1; ANK 1

TSKK KONKNNI BAG

Thomas Stephens Konknni Kendrachi (TSKK) vollok az zaitea lokak asa. TSKK hem nanv aikolear kaim zannank disum ieta vo kaim zannanchem mot asot Konknni Kendr mhonnche Konknnik sombond zal'li ek sonvstha. TSKK zoru-i Konknnicher sod vavr korpi sonvstha, punn aiz hem Kendr aplo vavr bhaxe purtoch korinastana Konknni bhas, kola, sonvskruti ani soimb sambhallpachem kam' korta. Pachvea vatavoronnant Konknni osmitaiecho sambhall korunk Kendr vavurta. Pachvea soimbacho ani Konknnicho kitem sombond oso prosn konnakui poddum ieta. Hachi zap Kendrak bhett dilear jerul mellum-ieta. Konknni osmitaiecho vavr pachvea soimbant korunk monak dhadoskai mellta ani vavru-i boro zata.

Kendrachea pachvea soimbaku-i ek vegllem mhotv asa. Kendrachem pachvem soimb mhollear Kendrachi bag. Adlea kallar ruxi-muninchea motthamni osleo bago pollevpak melltaleo. Atam te motthu-i nant ani te ruxi-i nant. Udorgotichea nanvan tor bilddor, konttrekttor ruk zhaddam kapit asat. Goenchim khaxelim zhaddam na zait asat. Zollim mollim chalu aslolem nistontonn pollevn Kendran aplea zagear ek bag toiar kelea. He bagent Goenchea khaxelea zhaddanche borechxe prokar hanga pollenvk melltat. Fulam, follam, vokhdi toxench moderak vaprunk ieta toslea-i zhaddancho aspav asa.

Bhailea fulank lagun Goenchim mogrim, abolim, zaio, zuio, kunda, mogrim, karvam, gottlam hea sarkihlim fulam pollenvk legit mellonant. Bhailea fulanchea rongam modem amchim khaxelim nazuk karvam sanddleant. Dhalanchea mattvant karvanchi fanti mall'lea xivai sovaxinnichea xenddeak sobai nasli. Atam karvamchim zhaddanch zor pollenvk mellonant tor fulam khoim pollenvk melltolim? Karvanchim zhaddam mud'dam konn aple bagent lainant. Punn gorvam ani her palo khavpi monzatim pasun zhaddanchim rakonn korunk karvam voink laitat. Oslea zhaddak Kendrache bagent ek manachem sthan asa. Mogrim mhonnam fuddem mathear char kens asloleo bailo legit mogrechi fanti mallpak eka pam-iar ubeo zatat. Mogreche hanga char prokar pollenvk melltat. Sadim mogrim, bott mogrim, kostur mogrim ani kosta mogrim. Mogreanchea bharar tor mogreanche mattov hanga pollovpa sarkhe asat. Him charui prokarachim mogrim hanga ekach zagear pollenvk melltat. Kundache hanga tin prokar asat.
Hea Kendrache bagechem khaxeleponn mhonnllear protek zhaddache mullant ek toktto laila. Tea tokttear zhaddachem Konknni nanv, Inglix nanv ani bottanikol (Botanical) nanv dilam. Te khatir zhaddam pollenvk ieteleank zhaddam vollkupak tras zainant. Chanfeache hanga 14 prokar asat. Rongit chanfe dhorun, konvtto chanfo, nag chanfo, hirvo chanfo Kendrant asat. Vonvol, sunrgi he sarkhilim zhaddam ekach zagear pollenvk mellop bhov kottinn.

Hangasor kaim zhaddam oxim asat jim Goenchim thollavim nhoi, punn zaitea vorsam pasun tim Goeant asat dekhun tim atam Goenchinch zaleant. Oslea zhaddancho rong, fulam ani panam pollevn tankam Konknni nanvam dileant. Paklleank katre asloli ek dosonn zaite kodden pollenvk mellta. Te dosnnik Inglezint "Japaneese lantern" oxem mhonntat. Hea fulak 'lambonn divo' oxem nanv dilam. Hem dosnnichem ful lambonn divea bhaxen zhaddar lambta. Petrolichim fulam tankam Inglizint 'Bougainvillae' mhonntat tache hanga 15 rong asat. Follanchim zhaddam ghetlim zalear, lhan follam, dekik asalle, churnnam, konneram, mhabllam, charam, zogmam, pittkullam, bhennsam, zambllam, amboram, kann'nnam hea sarkhilim ranvotti zhaddam Kendrant laileant. Oslim zhaddam konn aplea porsant lainant. Punn Kendrache bagent oslea-i zhaddanchi bore toren zotnai ghetlea. Ambeache hanga 19 prokar asat. Razanvallo, sado anvallo, sogllo mosalo, tiki, lovongam, zaifoll, nirponnos, palponnos, mavlling, adanv, 'egg fruit' him-i zhaddam aspavtat.

Porvore sarkhea tollpar follanchim, fulanchim, ranvottim, allum, tonn hea sarkhilim 330 toranchim zhaddam aslolo Kendracho ho vatthar ek bhuimvoinkutt (Garden of Eden) mhonnllear chuk zanvchi na.

PREETA NAIK

Salvador FernandesGOENCHO ULO
ROMI LIPICHE TANKICHI KHUNNA

Bhurgim bhurge piraier apleponnan bhorlelim ami polletanv. Dekhunuch tanche hat ami sodanch mutthichea rupan polletanv. Tanchi ti mutth soddoupak kitle-i proitn kele mhonn suttona. Tanchea hatant kosli-i khavodd dilear, ti khavodd tim aplea jiva porosui odik zotnaien samballtat. Fokannamni porian tanche thaim te khavddicho ordho kuddko maglear, tacho tim il'loso kuddko-i diunk raji asonant. He piraier tim aplem kitench kaddun dusreak diunk sodanch fattim.

Itlim tim aple piraiechea apleponnant bhorlelim astat. Punn tim lhananchim vhodd zatat toxim, tanchea gineanancho suria porzollot fuddem veta. Apleponn soddun dusrea thaim sangatan jielear, apli ani dusreachi-i udorgot ani vikas zata hachi tankam somzonni mellta. Punn Konknnichea mollar, Devonagorintleanuch fuddar ani sonvsar uzolltolo mhonn goir-somoz korun ghetlole, ani teach goir-somozant jietolea devonagorichea bhoktank mat tanchea kallzant kitli porian Devonagorichi nhoi, Konknnichi bhokti asa hi veglli gozal udorgoticheo ani vikasacheo gozali somzonant. Kiteak he devonagorivale zorui dangamni vaddleat, torui monan-ginean vaddunk nant hi ek kosli gozal mhonnum-ia ? Dukhichi vi churchureanchi ?

“Romivale Devonagoricho dves kortat, ti tankam naka, Rajbhas Kaideantlean Devonagori lipi kaddun tea zagear Romi lipi ghalchi mhonn Romivale magtat,” oxea utramni te fotticho prochar korit bhonvtat. Kiteak, atam tanchem khottea apleponnachem bhurgeponn soglleanchech nodrek ieunk laglam, ani tem soddun diunk te matui raji nant.

Devonagori ani Romi, heo Goeant Konknnicheo donui mukhel lipieo. Goeant Konknni bhaxecho boro fuddar uzolltolo zalear hea donui lipinchim rodham vangddach ghunvpachi goroz asa. Punn Konknniche Devonagorichch puza korpeank heo gozali somzonui somzonant. Dekhunuch te, “Ek Bhas, ek lipi, ek somaz, ek sahitea” ghoddoupachi bhas uloun Romi lipik sompounk sodhtat. Oslea anjea rupan visvas-ghatkeam sovem xadur-chotur ravop hi kallachi goroz !
Kherit toren, fattlim 18 vorsam Konknniche Romi lipicho dusvas korun, Sahitea Akademiche Puroskar, Kala Akademiche Sahitik Puroskar, boroupeank provas onudhan divpa sarkeo sovloteanchi moloi fokot he devonagorivale loz soddun khatat. Bhaxeche udorgotiche nodrentlean, Romi lipikui tenko diun, Konknni bhas girest korpachea chintnam-ievzonneank hanchea monant zagoch na. Toslea chintnank zago diuncho nhoi mhonn te teach svarthi monant tannun bosleat.

Romi lipintlean Konknnicho zo vavr cholta taka add nodor ani kikont korun he devonagorivale lipicho dves korun ani bhed-bhav matoun Konknnichem ghott'tonn korunk fuddem sorleat. Devonagorintlea pustokank melltolea puroskaranchi, sovlotinchi ( te puroskar ani sovloti konnak diuncheo ani konnak diuncheo nhoi hem svota tech tharaitat) mutth ghott korun te Konknnichea ghott'tonnak diunk naka aslelem iogdan ditat. Fattlim 18 vorsam dhorun tem aiz porian jitlem-i Devonagori lipichea vantteak puroskar ani her sovloteo mhonn aileat teo Romi lipichea-i vantteak ieun, khorea orthan Konknnichi udorgot ani vikas zalolo hankam nakach naka. Punn fokot Devonagorintlean Konknnichem raj vosounk bhonvtoleanchea vantteak itlim-i sompeponnam ani sovloti ieunui tanche thaim Konknnichi zaunk zai asli titli udorgot korunk zaunk na zalear, hea fuddem fokot hech lipintlean Konknniche udorgoticho suria kitlo porian chokchoktolo hacho dubhav gheuncho poddta. Sorkari ani khasgi duddvanchi-sovlotinchi itli moloi zhompun gheun ani apnnech khaun legit devonagorivaleam thaim Konknnichi udorgot korunk zaunk na tich udorgot, Romi lipintlean Konknnichi seva korpi, devonagorivaleam thaim teag korunk zaina toslea teagamni aplea khasgi bollar korit aileat. Ani hachich anik ek dekh mhunnon atam Konknnichea itihasant anik ek Romi lipintlem hem novem pondrallem - GOENCHO ULO.

Lipicho vad choltole poristhitint, devonagorivaleanchea tonddar hem ek thapott mhonnum-ia?

JOSE SALVADOR FERNANDES